مدیریت زمان شخصی بخش قابل ملاحظهای از زمان روزانه را صرف میکند. مهارتهای مدیریت زمان شخصی در عمل دارای اشکالاتی هستند. اولویتبندی اهداف شخصی میتواند خیلی مشکل باشد زیرا باید نسبت به فعالیتهای اولویتدار، در دسته دوم از اهمیت قرار گیرند. این بخش به شما کمک میکند که اهداف شخصی خود را اولویتبندی کنید بهطوری که در برنامه شما قرار گیرند. شما روش «فقط بگو نه» را یاد میگیرید که به شما در سبک کردن زمانبندی کمک میکند. این بخش همچنین چگونگی ایجاد وقت برای فرزندان و دیگر افراد مهم برای شما را مورد بررسی قرار میدهد.
چرا همیشه از زمان عقب میمانیم؟ | مجموعه مقالات چگونه وقت خود را میگذرانید؟ (قسمت ۱ از ۴)
اصول عمومی مدیریت زمان | مجموعه مقالات چگونه وقت خود را میگذرانید؟ (قسمت ۲ از ۴)
فقط بگو «نه»
در زندگی شخصی خود معمولاً با گفتن کلمه «نه» مشکل داریم. این موضوع موجب بیشتر تناقضات در وقت ما میشود. به خاطر اکراه طبیعی در گفتن نه، اغلب احساس تعهد نسبت به دوستان و خانواده خود داریم. آموزش به خود در استفاده از ابزار ارزشمند نه گفتن در تشخیص اهمیت اولویتهای شخصی ضروری است.
چندین روش برای نه گفتن به صورت غیرمستقیم وجود دارد بطوری که دوستان و خانواده خود را نرنجانید. یک ذهن خلاق معمولاً قادر خواهد بود از شرایطی که با اولویت موجود وی تناقض دارند خلاصی یابد. اما عذر و بهانه همیشه ضروری نیست. اشکالی ندارد که با افراد رو راست بود و واقعیت را گفت. به افرادی که تقاضای اختصاص وقت را از شما دارند بگویید که شما مسئولیتهایی به عهده دارید که امکان برآوردن تقاضای آنها را فراهم نمیآورد. شما متعجب خواهید شد که میبینید که به چه سادگی روش مستقیم پذیرفته میشود.
اهداف شخصی
هدفگذاری کنید
وقتی بتوانید به صورت مؤثرتر «نه» بگویید، وقت بیشتری برای تخصیص در دستیابی به اهداف شخصی خود دارید. اهداف، حوزه خیلی مهمی از مدیریت زمان شخصی هستند. اهداف به ما کمک میکنند که از طریق ایجاد کار برای ما و اجازه تمرکز بر تلاشهایمان، زندگی خود را سازماندهی کنیم. هنگام هدفگذاری خیلی مهم است آنها را واقعی و قابل دستیابی تعریف کنیم. با تنظیم اهداف از پیش، به خود اجازه میدهید که یک مسیر استراتژیک به سمت دستیابی به اهداف را برنامهریزی کنید.
اهدافی تعریف کنید که به سادگی قابل دستیابی باشند. وقتی به اهداف تعریف شده رسیدید، برای هدفی که مشکلتر است اقدام کنید. این فرایند را ادامه دهید تا اینجا که احساس کنید که اهداف شما نه آسان و نه دور از دسترس هستند. این فرایند کند است اما به شما کمک میکند که یاد بگیرید چگونه به صورت موفقیتآمیز به اهداف خود دست یابید. نباید انتظار داشته باشید که تمام انتظاراتتان یک شبه برآورده شوند چرا که یک فرایند تدریجی است.
اهداف خود را اولویتبندی کنید
وقتی اهداف خود را تنظیم کردید، باید آنها را اولویتبندی کنید. وقت گذاشتن و اولویتبندی اهداف در مدیریت زمان شخصی مؤثر حیاتی است. خیلی از ما از این مرحله میپریم اگر چه دوباره مجبور میشویم که برگردیم.
اهداف را به صورت روشن تعریف کنید و مشخص کنید که آنها چه هستند و چه اهمیتی دارند. اهدافی که اهمیت کم دارند میتوانند به تعویق بیافتند. اجازه دهید اقلامی که به توجه بیشتر نیاز دارند ابتدا انجام شوند. شما میتوانید یک فهرست از کارهایی که باید انجام دهید تهیه کنید و به هر یک از اقلام به نسبت اهمیت عددی اختصاص دهید یا اینکه فهرستی از اهداف اولویتبندی شده تهیه کنید. پیتر دراکر میگوید که «انجام دادن کارهای درست مهمتر از انجام درست کارهاست».
اقتصاددان ایتالیایی، ویلفردو پارتو، قانونی در اولویتبندی دارد. قانون پارتو میگوید که تقریباً ۸۰ درصد نتیجه مورد نظر از ۲۰ درصد تلاشهایی حاصل میشود که انجام میدهیم. برای اینکه کارهای خود را به صورت مؤثر اولویتبندی کنید، باید بیست درصد مهم را جدا کنید. وقتی کارهای مهم تعیین شدند شما میتوانید بر اقداماتی تمرکز کنید که بیشترین نتیجه مورد نظر را حاصل میکنند. هنگام تحلیل چگونگی گذراندن اوقات خود (بخش ۲-۱) متوجه خواهید شد که خیلی از اوقات شما صرف کارهای کوچک و ناچیز میشود. به همین دلیل توان شما صرف حوزههای اصلی و حیاتی که نیازمند تلاش بیشتر هستند نمیشود. قانون پارتو را برای اولویتبندی به کار برید و خواهید دید که زمان و اهداف تحقق یافته شما بیشتر خواهند شد.
تعلل
وقتی زمان مناسب صرف هدفگذاری و اولویتبندی کردید، میتوانید کارهای مورد نیاز هر روز را تعیین کنید. اگر کارها را در زمان موعد آنها انجام ندهید غیرمؤثر عمل کردهاید. تعلل چیزی است که اکثر ما با آن درگیر هستیم. اغلب نمیتوانیم به کل نتیجه مورد نظر دست یابیم زیرا به خاطر تعلل استرس به ما چیره میشود.
با تعداد زیادی از کارهای انباشته شده بر روی هم، سخت است که در انجام کارها تعلل نکنیم؛ خصوصاً برای کارهای بزرگتر که به زمان بیشتر از آنچه که شما دارید نیاز دارند.
وقتی با کار بزرگی روبرو میشوید آن را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید. تقسیم کار به کارهای کوچکتر این امکان را فراهم میآورد که اجزای کوچکتر را بدون اضطراب انجام دهیم. بهزودی در خواهید یافت که با انجام کارهای تقسیم شده، کل کار بزرگ انجام شده است.
مزاحمت کمالگرایی
وقتی هدفگذاری و اولویتبندی کردید، باید از چندین مسئله فرعی که بروز میکنند جلوگیری کنید. یکی از این مسائل تمایل شخص به کمالگرا بودن است. این نوع رویکرد میتواند تأثیر زیادی بر مدیریت زمان شخصی داشته باشد. توجه غیر ضروری به جزئیات باعث میشود که دیگر کارها را به تأخیر بیاندازید. ناتوانی در پاداش دادن به خودمان برای کارهایی که انجام دادهایم مسئله دیگری است که با آن روبرو هستیم. وقتی کاری را انجام دادید، شما باید به خود پاداش دهید. پاداش دادن به خود راهی برای ایجاد تعادل بین کار و تفریح است. اگر بتوانیم یاد بگیریم که بین کار و تفریح تعادلی برقرار کنیم زندگی سالمتر و شادتری خواهیم داشت.
وقت گذاشتن برای همسر
زندگی شخصی شامل چندین حوزه متفاوت است که باید در نظر بگیریم. یکی از این حوزهها وقتی است که با همسر خود میگذرانیم. این وجهی حیاتی از مدیریت زمان شخصی ماست زیرا خیلی از احساسات ما آن را دیکته میکنند. افرادی که وقت کافی برای همسرانشان تخصیص نمیدهند به خاطر دلایلی روابط خود را پرتنش درمییابند که میشد از آنها جلوگیری کرد. اغلب همسر خود را در انتهای فهرست اولویت قرار میدهیم زیرا عادت کردهایم فرض کنیم که به دلیل برنامه فشرده کاری، همسر ما عذر ما را میپذیرد.
چندین روش برای افزایش مدت زمان بودن با همسر وجود دارد. اگر مدت زمان کافی با همسرتان نیستید زمانهایی را برای تنها بودن با وی تخصیص دهید و با هم برای تماشای فیلم یا صرف شام بیرون بروید. روش دیگر رفتن به خرید با یکدیگر است.
کارهای مربوط به خانه
هر خانه تعداد زیادی کارهای متفاوت دارد که باید انجام شوند. این مسئولیتها میتوانند بار زیادی بر ما وارد کنند اگر برنامهریزی نشوند. با تعداد بسیاری از اولویتها در زندگی پیچیده امروزی، بیشتر مردم نمیتوانند وقت اضافه برای انجام کارهای خانه پیدا کنند. از آنجایی که خود نمیتوانید همه این کارها را انجام دهید، اگر امکان داشته باشد آنها را به فرزندانتان تفویض کنید.
وقت گذاشتن برای فرزندان
همه قبول دارند که قراردادن فرزندان در اولویتهای بالا همیشه ساده نیست. فرزندان وقت قابل ملاحظهای از شما میگیرند و لازم است که دیگر اولویتها را همراه با این موضوع برنامهریزی کنید.
میتوانیم وقت خود را با فرزندان بگذرانیم در حالیکه به اتفاق آنها کارهای خانه را انجام میدهیم. بچهها از مسئولیت لذت میبرند و قادرند که برخی کارهای خانه را انجام دهند. خیلی از مسئولیتهای داخل و خارج از خانه وجود دارد که شما به عنوان یک خانواده میتوانید آنها را با هم انجام دهید در حالی که با هم هستید. انجام برخی از کارهای خانه توسط فرزندان، استرس شما را کاهش میدهد. تفویض مسئولیت به فرزندان در سنین کودکی برای آنها سودمند است و مهارتهای مدیریتی آنها را برای سالهای بعد افزایش میدهد.
نقش شما به عنوان یکی از والدین فرزندان، فشار روحی و جسمی در مراقبت از آنها را به دنبال دارد. شما باید به اتفاق فرزندان به گونهای برنامهریزی کنید که این زمانها به حداقل برسند. شما میتوانید به فرزندان خود توضیح دهید که باید کارها و برنامههایی را انجام دهید و انجام ندادن آنها باعث میشود که به اهداف خود نرسید. فرزندان خیلی اهمیت دارند ولی باید به حجم دیگر کارها و مسئولیتها توجه داشته باشید.
مدیریت میز کار
آخرین و مهمترین وجه مدیریت زمان شخصی که مورد بحث قرار میگیرد مدیریت امور دفتری شخصی است. میز کار مهمترین چیزی است که همواره باید روزآمد نگاه داشته شود. برای موفق بودن، این موضوع باید جزو اولویتهای بالای شما قرار گیرد. بدین منظور ابتدا باید میز خود را سازماندهی کنید. با داشتن یک میز مرتب و تمیز شما میتوانید بهتر کارهای انجام نشده خود را پیدا کنید. وقتی کاغذهای شما مرتب شده باشند میتوانید کارهای مربوط به آنها را به بخشهای کوچکتر تقسیم کرده و جداگانه هریک را انجام دهید.
روشی که اتاق کار خود را براساس نیازها ترتیب میدهید کلید خبره شدن در انجام کارهایتان است. حتی اگر نیازهای شما در پایینترین حد لازم باشند، اقلام خاصی وجود دارند که به موفقیت شما کمک میکنند. اول باید بدانید که به چه مقدار فضا برای بایگانی و ذخیره احتیاج دارید. نباید اسناد و مدارک را روی هم بر روی میز انباشته کنید چرا که باعث میشود نتوانید به کارهای مالی و دفتری خود در زمان لازم بپردازید. از میزهای دارای چند کشو و فایلهای بایگانی میتوانید استفاده کنید.
متخصصین اعتقاد دارند که باید از یک صندلی مناسب استفاده کرد. نوع صندلی انتخابی باید بگونهای باشد که به شکل مناسب در آن جای گیرید. یک صندلی خوب طراحی شده باید قابلیت تنظیم داشته باشد بهگونهای که با اندام شما تطابق یابد و این امکان را فراهم آورد که هنگام کار کردن موقعیت راحتی داشته باشید. پس از تنظیم، باید پشت شما را نگه دارد و فشار وارده بر شانهها، گردن و دستها را کاهش دهد. مطمئناً در این شرایط شما بهتر میتوانید بر کار خود تمرکز کنید.
بیشتر ما به میزان روشنایی اطراف خود توجه نمیکنیم. روشنایی مناسب، کارایی را بالا میبرد. سطح متفاوتی از روشنایی برای کارهای متفاوت لازم است. هنگام خواندن مدارک و نامهها نور باید به قدر کافی باشد تا به چشمان خود فشار وارد نکنید. اما هنگام کار با کامپیوتر نور باید به قدری باشد که انعکاسها و درخشندگیها به حداقل برسند.
ابزار غیر فنی زیادی وجود دارند که میتوانید در زندگی شخصی از آنها استفاده کنید. از یک تقویم دیواری با جدولبندی درشت استفاده کنید. بدین شکل میتوانید کل روزهای ماه را ببینید. حتماً دفترچه تلفن داشته باشید. از نرمافزارهای کامپیوتری نیز میتوانید استفاده کنید.
مدیریت زمان و کسبوکار | مجموعه مقالات چگونه وقت خود را میگذرانید؟ (قسمت ۴ از ۴)
نویسنده: مجید امیدوار