تغییرات کوچک برای نتایج بزرگ | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت 2۹ از ۱۶۴)
در شمارههای گذشته، سه نکته از تفکر سیستمی و کاربردهای آن در زندگی بیان شد:
۱. مسائل امروز ناشی از راهحلها و تصمیمهای دیروز است؛
۲. شتابزدگی برای رشد سریع، معمولاً نتیجهای معکوس دارد؛
۳. عملهای چشمبسته و کورکورانه معمولاً اثری منفی دارد.
و اینک ادامۀ مطلب:
۴. اغلب، تغییرات کوچک، نتایج بزرگی را بهدنبال میآورند.
باور این نکته خیلی مهم است که بعضیوقتها برای حل مسئلهای بزرگ، ممکن است تغییری کوچک، اما دقیق و حسابشده، نتایج را تغییر دهد.
برای نمونه، ممکن است با تغییر در رنگ اتاق، نتایجی را بگیریم که از صرفکردن وقتهای زیاد، این نتیجه بهدست نمیآید. یا ممکن است با ایجاد تغییری کوچک در رفتاری خاص، مثل کجخلقی و بدخلقی، دهها نفر تغییر کنند. یا مثلاً در زندگی شخصی خودمان، رعایت ادب و احترام به بزرگترها، زمینههایی را در لایههای پنهان شخصیت ما ایجاد کند و همینطور در جهت دیگر هم این مسئله وجود دارد.
بیتوجهی به حقوق دیگران در مصادیق بسیار کوچک، ممکن است در آینده به بیتوجهیهای بسیار بزرگتری تبدیل شود. کسیکه در رعایت اموال بیتالمال به مصداقهای ریز بیتوجه باشد، کمکم در نگاه او و فکر او و رفتار او، بیتفاوتیهای بزرگتری شکل میگیرد. بینظمیهای بهظاهر کوچک در وضعیت ظاهری افراد یا محیط کار و خانواده و تحصیل آنها، کمکم زمینهساز بیانضباطیهای بسیار بزرگتر میشود. در روایات آمده است که شدیدترین گناهان مربوط به کسانی است که گناه را کوچک میشمرند.
کوچکشمردن یک گناه و خطا، زمینهساز عواقب سختتری است. اگر فرزندانمان را از دوران کودکی به رعایت بعضی از رفتارهای ساده و کوچک مثل ادب، احترام، نظم، صداقت، شوخطبعی، خوشرویی، خوشبویی و خوشرفتاری تشویق کنیم و خودمان هم در عمل به آنها توجه کنیم، بهدلیل اینکه تفکر سیستمی بر این نظام حاکم است، حتماً شاهد تغییر فرهنگ خواهیم بود.
شیطان هم برای ورود به عرصههای اندیشه و رفتار و احساس انسان، ابتدا از کوچکشمردن بعضی از رفتارها شروع میکند و در نفس ما وسوسه میکند: «اینکه چیزی نیست.» و کمکم با گامهای بعدی، ضربهاش را وارد میکند. در جامعه هم همینطور است. هرکسی باید باور کند که تغییری کوچک در رفتار و فکر او، در کل جامعه اثر میگذارد و بهقول قرآن، فسادهایی که در دریا و خشکی ظاهر میشود، بهواسطۀ کارهای مردم است.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۴ مهر ۱۳۸۹، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۷۶۵۸
