رهایی از دام گزینۀ اول در تصمیمگیری | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۴۱ از ۱۶۴)
در شمارۀ قبل، راجعبه تفکر جانبی، نکاتی را به شما خوانندگان گرامی تقدیم کردیم و اینک ادامۀ مطلب:
یکی از موانع اصلی فکرکردن این است که ما به قالبهای عادی و روزمرۀ زندگی عادت کردهایم. بهعبارت دیگر، برای حل هر مسئلهای، اولین راهحل را بهترین راهحل میدانیم.
این نوع تفکر در رفتار ما نیز کاملاً مشاهده میشود. بسیاری از اوقات ممکن است رفتاری از کسی سر بزند که پس از انجام آن، چند دقیقه فکر کند و متوجه شود کاش بهجای این رفتار یا این حرف، رفتار دیگری داشت یا حرف دیگری میزد. همین مسئله نشاندهندۀ این است که گزینههای دیگری نیز وجود دارد. تفکر جانبی در عمل به ما کمک میکند که قالبهای رایج را در فکر و احساس و رفتار بشکنیم و کاری دیگر انجام دهیم.
همین دیروز چه کارهایی انجام دادهایم که پس از انجام آن، متوجه گزینههای دیگر شدیم؟ آن را در ذهن خود مرور کنیم. حالا، همین امروز تصمیم بگیریم که قبل از هر عمل یا قبل از بیان هر جمله (مخصوصاً رفتارهای مهمتر و صحبتهای مهمتر)، راهحلهای مختلف را در ذهن خود مرور کنیم.
«رهایی از دام گزینۀ اول» تکنیکی فوقالعاده مهم برای رسیدن به تفکر جانبی است. پیشنهاد دیگر این است که در رفتارهای اجتماعی و تصمیمگیریهای فردی و خانوادگی، قضاوت را به تأخیر بیندازید. حتماً دیدهاید که بعضیها قبل از شنیدن کامل حرف، آن را رد یا تأیید میکنند یا بلافاصله نظر میدهند. این شتابزدگی مانع تفکر است. دلیل این برخوردها همان قالبهای ذهنی و عادات غلط در فکرکردن است. وقتی در جمعی قرار داریم، اجازه دهیم دیگران بهراحتی ایدههای خودشان را مطرح کنند. هنر گوشدادن که یکی از بهترین شیوههای بهبود روابط بهشمار میآید، تنها زمانی میسر است که انسان، قضاوت را به تأخیر بیندازد و حوصلۀ کافی برای مرور دیدگاهها داشته باشد.
تفکر جانبی به ما کمک میکند که در تصمیمگیریها، فقط به یک ایده تکیه نکنیم و تفکری شناور و ذهنی سیال داشته باشیم. شاید دراینصورت، بهرهمندی ما از نعمتها افزایش یابد و همین مسئله، ظرفیت فکری ما را نیز گسترش دهد.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۸ آذر ۱۳۸۹، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۷۷۲۵
