چند تمرین ساده برای کسب مهارت تفکر واگرا | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۹۴ از ۱۶۴)
همانطور که هفته قبل بیان کردیم، تفکر واگرا به عنوان زمینهساز تفکر خلاق، از ضروریات تصمیمگیری به شمار میرود. تفکری که در راهحلها محدودیت ندارد و به دنبال کشف و تولید راهحلهای متعدد برای حل یک مسئله است.
استفاده از تفکر همگرا و واگرا در تصمیمگیری | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۹۳ از ۱۶۴)
در تفکر واگرا سه عنصر دخالت دارد:
۱- انعطافپذیری یا نرمش اندیشه
۲- اصالت اندیشه
۳- سیالی اندیشه؛یعنی هر چه تفکری انعطافپذیرتر، اصیلتر و سیالتر باشد واگرایی آن بیشتر است و در نتیجه این نوع تفکر خلاقتر است.
برای اندازهگیری انعطافپذیری تفکر یا به اصطلاح «آزمون استفادههای غیرمعمول» موارد استفاده یا کاربردهای مختلف یک شیئ و یک ابزار یا یک وسیله خاص باید فهرست شود. به طور مثال کاربردهای مختلف یک آجر یا یک سوزن و کاربردهای مختلفی را که برای یک خودکار به ذهنتان میرسد بیان کنید. هر چقدر پاسخهای مناسبتر و خلاقتر و مبتنی بر تخیل قوی به این سؤالها داده شود نشاندهنده انعطاف ذهن است. هر چقدر تعداد این کاربردها بیشتر باشد ذهن سیالتر است. نتیجه عملی این تمرین و آزمون این است که برای حل یک مسئله راهحلهای بیشتری به ذهن خطور میکند و زمینه تفکر خلاق ایجاد میشود.
اصالت اندیشه به وسیله «آزمون عنوان داستان» اندازهگیری میشود. در این آزمون داستانی کوتاه بیان میشود و تمام عنوانهایی که برای داستان مناسب به نظر میرسد فهرست میشود. به عنوان یک تمرین شما میتوانید یک حادثه یا یک داستان را مطالعه کنید و سپس برای آن عناوین جدید پیدا کنید. اگر بخواهید داستان زندگی خودتان را از اول فروردین امسال تا الان به صورت یک کتاب منتشر کنید این کتاب چه عنوانی خواهد داشت؟ یا اگر مجموعه اتفاقات دیروز را به صورت یک داستان کوتاه بیان کنید عنوان این داستان چه خواهد بود؟ لطفا هم داستان را بنویسید و هم یک نام و عنوان مناسب برای آن انتخاب کنید. این تمرین ساده به شما کمک میکند تا بتوانید از زاویههای مختلف به یک موضوع نگاه کنید.
حالا ۵ تا سؤال با هدف تمرین و تقویت تفکر واگرا مطرح میشود که شما میتوانید به طور میانگین به مدت ۱۰ دقیقه به آنها پاسخ دهید و بعد با توجه به انعطافپذیری، سیالی و اصالت تفکر که در بالا توضیح داده شد میزان واگرا بودن تفکر خود را بررسی کنید. به سؤالات زیر در مدت ۱۰ دقیقه پاسخ دهید (آماده: شروع )
۱- نام ۱۰ شیء گرد و ترش را بنویسید.
۲- با اضافه کردن ۲ خط راست به یک دایره شکلهای مختلف بسازید.( حداقل ۱۰ شکل )
۳- با یک سنگ چه کارهایی میتوان کرد ؟
۴-کلمههای شبنم، خسیس، مربع و هویج را در یک جمله به کار ببرید؟
۵- اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودید چه میکردید؟
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۳ بهمن ۱۳۹۰، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۰۵۲
