موانع یک تفکر سازنده | مجموعه یادداشت‌های مدیریت تفکر (قسمت ۱۰۷ از ۱۶۴)

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چه عواملی ممکن است مانع تفکر شما شود؟ لطفاً ۵ دقیقه فکر کنید. فقط فکر کنید. (خوانندگانی که این مباحث را پیگیری می‌کنند به خاطر دارند که وقتی می‌گوییم راجع به موضوعی فکر کنید گام اول این است که در آن رابطه سؤال طرح کنید. حالا با این یادآوری درباره موانع تفکر چند دقیقه فکر کنید.)
در مسیر فکر کردن با چه موانعی برخورد کردید؟
بعضی از این موانع درونی است و برخی دیگر بیرونی.
در این قسمت به یکی از این مانع‌های درونی تفکر اشاره می‌کنیم؛ یعنی فکرهای اجباری.

فکرهای اجباری

در بسیاری از پیش فرض‌های ذهنی که در مغز ما شکل می‌گیرد، مغز ما اطلاعات خام را می‌گیرد و پردازش و ترکیب می‌کند و یک معنای کلی برای ما فراهم می‌سازد.

بعضی وقت‌ها این فرآیند و این آشپزی مغز مثبت است و گاهی اوقات منفی. به همین دلیل وقتی می‌خواهیم راجع به موضوعی فکر کنیم به اجبار احساسی که از قبل در پوشه‌های بایگانی ذهنمان قرار داده شده است زنده می‌شود؛ یک نظر اجباری می‌دهد و این عمل باعث می‌شود ما نتوانیم در آن مورد یک فکر خالص و شفاف و دقیق داشته باشیم. افکار ما آن قدر سریع و زودگذرند که متوجه آن‌ها نمی‌شویم.

شما درباره دنیا چه فکر می‌کنید؟ راجع به پول چطور؟ و همچنین درباره همسر، نعمت‌ها، بلا‌ها، رنج‌ها، قدرت، شهرت، وسایل زندگی، مشکلات و مسائل مختلف در زندگی، فرزندان، آخرت، مرگ، بیماری، شادی، غم، نشاط، زیبایی، تذکرهای دیگران به ما، توقعات ما از دیگران، دریا، کوه، دشت، کویر و صد‌ها موضوع و حادثه از این قبیل.

یک دفترچه درست کنید و درباره هریک از این مفاهیم و موضوعات و پدیده‌ها نظر خودتان را بنویسید. هرکدام را در دو سطر تعریف کنید. هرچند وقت یک بار به این دفترچه مراجعه کنید تا نظام فکری شما قابل دسترس باشد تا بتوانید به نظم فکری بیشتری برسید.
نظم فکری یکی از اساسی‌ترین نیازهای هر انسان در دنیای امروز است؛ این هفته هر وقت تصمیم گرفتید فکر کنید ابتدا گفت‌و‌گوی درونی خودتان را درباره آن موضوع انجام دهید و سپس آن را بنویسید و پس از آن از دید یک ناظر بی‌طرف موضوع اصلی را فقط بیان کنید. در واقع با این تمرین شما می‌توانید اثر اجباری یک احساس و یک هیجان را در لحظه فکر کردن در مسیر تفکرتان کنترل کنید و این تمرین به درست فکر کردن شما کمک زیادی می‌کند.
به فرزندانمان کمک کنیم خالص فکر کردن را.

ان‌شاءاالله در هفته‌های آینده این بحث مهم را ادامه خواهیم داد. به خاطر داشته باشید که فکر کردن یک مهارت است و باید مثل هر مهارت دیگر آن را تمرین کنیم.

نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۷ خرداد ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۱۲۹