عادت تفکر خطی و عمودی | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۰۹ از ۱۶۴)
در ادامه بحث عادات نادرست در تفکر و معرفی موانع اصلی تفکر، به یکی از عادتهایی اشاره میکنیم که اغلب در مسیر تفکر ما وجود دارد و باعث ایجاد خطا در حل مسئله و تصمیمگیری میشود؛ به عنوان مثال فرض کنید شما میخواهید درباره یک مسئله فکر کنید. ابتدا باید یک یا چند سؤال طرح کنید. موضوعی مثل روشهای افزایش توانمندیهای مدیریت در زندگی یا بهبود مناسبات اجتماعی یا روابط بین فردی و اصلاح وضعیت رفتاری و … را انتخاب کنید. حالا درباره آن تعدادی سؤال طرح کنید. به این سؤالات دقت کنید:
۱ – چرا آدمها با من طوری رفتار میکنند که مرا عصبانی میکنند؟ ۲- چرا روابطم با بقیه به هم میخورد؟ ۳- چطور میتوانم رضایت دیگران را جلب کنم؟ ۴- چه کار کنم که در ارتباطاتم با دیگران کمتر عصبانی شوم؟ ۵- چه کار کنم که دیگران مرا درک کنند؟ ۶- چگونه تشخیص دهم که انتظارات دقیق طرف مقابل، از من چیست؟
اولا خیلیها وقتی فکر میکنند اصلا سؤال طرح نمیکنند یا سؤالات دقیق طرح نمیکنند. ثانیاً وقتی سؤال طرح میکنند از سطحیترین لایه شروع میکنند. در این صورت تفکر انسان به صورت خطی کار میکند و قادر نیست عوامل مؤثر در یک موضوع را شناسایی کند و در نتیجه وقتی در پی پیدا کردن راه حل است بسیاری از مؤلفهها را در نظر نمیگیرد. به همین دلیل مشاهده میشود که در برنامهریزیها و تصمیمگیریها جامعیت لازم وجود ندارد و به طور معمول بعد از حل مسئله چالشهای جدیدی ایجاد میشود که قبلا درباره آن به اندازه کافی فکر نشده است.
سؤالات بالا را یکبار دیگر بخوانید و حالا به این سؤالات توجه کنید:
۱- معمولاً در چه مواقعی عصبانی میشوم؟ ۲- چه مقدار از عصبانیت من مربوط به رفتار دیگران است و کدام بخش از آن به خودم ربط دارد؟ ۳- کسانی که کمتر عصبانی میشوند چگونه فکر میکنند؟ ۴-یک ارتباط مؤثر چه ویژگیهایی دارد؟ چگونه یک رابطه را مدیریت کنیم؟ ۵- جلب رضایت دیگران در ایجاد یک ارتباط سالم چقدر تأثیر دارد؟ اصولاً لازم است که رضایت دیگران را جلب کنیم؟ به چه قیمتی؟ با توجه به چه ارزشهایی؟ ۶- چگونه بر خشم خود غلبه کنم؟ ۷- نقش توقعات در ایجاد یک ارتباط صحیح چیست؟ چگونه توقعات خودم را در رابطه با خودم و دیگران مدیریت کنم؟
گروه دوم سؤالات را با شش سؤال اول مقایسه کنید. چه نتیجهای میگیرید؟ همانطور که خودتان متوجه شدهاید در رابطه با حل یک مسئله اگر سؤالات به گونهای طرح شود که به رابطههای مختلف یک موضوع اشاره کند مسئله مورد نظر بهتر حل میشود. شما یک سری تمریناتی را درباره نحوه سؤال کردن انجام دهید.
انشاءالله هفته آینده بحث را ادامه خواهیم داد.
خدایا برای تو حرکت میکنیم، تمام سعی خود را به کار میگیریم، هدفمند و پرشور گام بر میداریم و فردا را به تو میسپاریم.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۸ خرداد ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۱۴۵
بی نظیر بود..