تفکر با یک دقیقه تأمل | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۱۱ از ۱۶۴)
همانطور که در شمارههای قبل بیان شد اغلب عاداتی در ما شکل گرفته است که مانع تفکر درست و سازنده میشود. یکی از آنها شتابزدگی است که در مطالب قبلی به آن اشاره کردیم.
عادت شتابزدگی در تفکر | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۱۰ از ۱۶۴)
برای رهایی از این خطا و اصلاح آن یک پیشنهاد بسیار ساده اما معجزهآسا را تقدیم شما خوانندگان گرامی میکنیم.
شما در شبانهروز با وقایع و پدیدهها و حادثههای زیادی روبهرو میشوید. همین الان ۳ مورد از آنها را که از صبح تاکنون با آن برخورد کردهاید فهرست کنید. بعضی از آنها مربوط به برخوردهای دیگران با شماست. بعضی مربوط به رفتارهای خودتان است. بعضی مربوط به شرایط بیرونی است. بعضی مربوط به امکانات شماست. برخی از آنها مربوط به طبیعت و حادثههای اجتماعی است و…
نسبت به هر کدام از آنها چه تحلیلی دارید؟ نظرتان چیست؟ در برخورد با هر یک از آنها چه تصمیمی میگیرید؟ چگونه نظر میدهید؟ چه برداشتی دارید؟ اولین برداشتی که به ذهن شما میرسد چیست؟
سؤال اساسی این است که اگر قرار باشد از زاویهای دیگر به این موضوعات نگاه کنید چگونه فکر میکنید؟ برای رهایی از شتابزدگی در تحلیل و فکر کردن باید تمرین کنیم.
یک تمرین ساده
قبل از اینکه درباره موضوعی که با آن برخورد میکنید بخواهید نظری اعلام کنید یا بر اساس آن تصمیمی بگیرید، فکر کنید و سؤالاتی این چنین طرح کنید:
- این موضوع چه جنبههای دیگری هم دارد که ممکن است من به آنها توجه نکرده باشم؟
- آیا برای خودم تا به حال پیش نیامده است که با این شرایط مواجه شده باشم؟
- در این مواقع چگونه برخورد کردهام؟
- احتمالا کدام قسمت از برخوردم با فلانی اشکال داشته است؟ چه اشکالی؟ چرا؟
- چطور شد که من متوجه این اشکال نشدم؟ چه بکنم که از این به بعد دقیقتر برخورد کنم؟
- آیا تمام سعی خود را انجام دادهام؟
- در این مسئله که با آن مواجه شدهام آیا پیامی هم برای من وجود دارد؟
- نسبت به دیروزم چه رشدی داشتم؟
- امروز در چه زمینههایی رشد کردم؟ اگر رشدی نداشتهام علتش چیست؟
- اگر فلانی با من این برخورد را داشت احتمالا سهم من چقدر است؟
- در این موضوع که به اندازه انتظارم نتیجه نگرفتم چه خطاهای احتمالی وجود داشت؟
- چرا با فلانی مشورت نکردم؟ چه عواملی باعث میشود که من در برخی از موارد کلیدی از مشورت کردن غافل میشوم؟
- فلانی لج مرا درآورده است. من چگونه برخورد کنم که در شأن من باشد؟ آیا اگر این برخورد را بکنم بعد از آن احتمالاً مجبور به عذرخواهی نخواهم شد؟
- چگونه صحبت کنم تا پیام اصلی من به طرف مقابل منتقل شود و من مجبور نشوم برای فهماندن منظورم یا رفع سوءتفاهم دوباره وقت بگذارم و نیروی بیشتری صرف کنم؟ از کدام عبارت استفاده کنم که پیام من با ادب و احترام بیشتری به طرف مقابل منتقل شود؟
یک تصمیم ساده بگیرید. قبل از هر صحبتی یک دقیقه فکر کنید. قبل از هر تصمیمی یک دقیقه فکر کنید. قبل از هر برداشتی یک دقیقه فکر کنید. این تصمیم به ظاهر ساده در بسیاری از قسمتهای زندگی شما اثرگذار خواهد بود. امام علی علیه السلام میفرمایند: عاقل کسی است که اول فکر میکند بعد صحبت میکند.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۱۱ تیر ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۱۵۶
