تفکر مشارکتی برای تصمیم‌گیری بهتر | مجموعه یادداشت‌های مدیریت تفکر (قسمت ۱۴۳ از ۱۶۴)

در این مطلب به یکی از مدل‌های ساده اما شگفت‌انگیز در فکر کردن اشاره می‌کنیم.
در زندگی ما معمولاً این قاعده و قانون صدق می‌کند که هیچ‌کس به تنهایی نمی‌تواند ادعا کند که به اندازۀ همه می‌فهمد. یکی از ویژگی‌های کسانی که خوب فکر می‌کنند بهره بردن از برکات افکار و نظرات و آرای دیگران است. آن‌ها خوب می‌دانند که اگر برای افکار و آرای دیگران ارزش قائل شوند از نتایج چند برابری تفکر مشارکتی بهره‌مند می‌شوند و به دستاوردهای بسیار بزرگ‌تر از آنچه که خود به تنهایی می‌توانستند برسند، می‌رسند. پیشنهاد چند راهکار ساده می‌تواند در مسیر تصمیم‌گیری‌های شما تحولات جدی ایجاد کند.

برای ایده‌های دیگران ارزش قائل شوید

ابتدا باید باور کنیم که ایده‌های دیگران نیز ارزش دارد. معمولاً کسانی که اعتماد به نفس کافی ندارند و نگران وضعیت، قدرت یا موقعیت خود هستند احساس می‌کنند که با رد کردن ایده‌های دیگران و خودرأیی می‌توانند از حریم خود محافظت کنند. اتفاقاً یکی از راه‌های تکریم دیگران و حتی جذب آن‌ها و تأثیرگذاری بر آن‌ها و ایجاد زمینه‌های تغییر در آن‌ها این است که برای ایده‌های آن‌ها ارزش و احترام قائل شویم. ارزش انسان‌ها به قدری زیاد است که به اصطلاح می‌ارزد که برای رشد و هدایت و حمایت از آن‌ها زمینه‌های بروز و ظهور ایده‌‌هایشان را فراهم کنیم. اصولاً یکی از راه‌های مؤثر در تربیت و آموزش و ارتباط این است که به مخاطب خود شخصیت بدهیم و یکی از راه‌های شخصیت دادن به انسان‌ها توجه کردن به ایده‌های آن‌هاست. گوش دادن به حرف‌های دیگران، توجه کردن به آن‌ها، برای آن‌ها وقت گذاشتن و مواردی از این قبیل از نشانه‌های تفکر مشارکتی است.

در اثر این نوع تفکر معمولاً هم‌افزایی فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌شود و می‌تواند انسان را به جاهایی برساند که هیچ‌گاه قادر نبود به تنهایی به آنجا برسد. شاید یکی از آثار تعاون و مشارکت و مشورت کردن که این همه دربارۀ آن تأکید شده است همین باشد. فرآیند تعامل با دیگران در هنگام فکرکردن یک فرصت بسیار مناسب برای تولید ایده‌های جدید است.

این فرآیند را در قالب تکنیک بارش مغزی نیز تا اندازه‌ای می‌توان پیاده‌سازی کرد.
یک موضوعی را مشخص می‌کنیم؛ تعدادی از افراد دور هم جمع می‌شوند و نسبت به آن نظرات و ایده‌های خود را بیان می‌کنند. فقط توجه داشته باشید که در جلسات بارش مغزی (brain storming) انتقادکردن از نظرات دیگران ممنوع است. در فضای ارائه نقطه نظرات باید یک احساس امنیت وجود داشته باشد. همه اعضای جلسه مشارکت داشته باشند. افراد جلسه می‌توانند از ترکیب کردن ایده‌ها و افکار و نظرات دیگران در‌‌ همان جلسه ایده‌های جدیدی مطرح کنند.

در واقع اجرای این مدل جلسات یکی از زمینه‌های تفکر مشارکتی را فراهم می‌کند و به ما این باور را می‌دهد که حضور دیگران در زندگی ما یک موهبت الهی و یک نعمت است. بستگی دارد که ما با آن نعمت چه می‌کنیم. به عبارت دیگر آیا شکر نعمت را با استفاده کردن صحیح و درست از آن به جای می‌آوریم یا نه؟ یکی از نقاط قوت آدم‌ها این است که آیا آن‌ها می‌توانند از نظرات دیگران استفاده کنند یا نه و چقدر خوب است که این موضوع به عنوان یک شاخص ارزیابی در سنجش میزان توانمندی یک مدیر نیز قرار گیرد.

تا هفته آینده مشارکت گرفتن از تفکر دیگران را در قالب‌های مشورت، جلسات بارش مغزی، گفت‌و‌گو با آن‌ها، نظرسنجی، به صورت شفاهی و کتبی در دستور کار زندگی اجتماعی، خانوادگی، شغلی، اقتصادی و تحصیلی خود قرار دهید.

نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۱۳ اسفند ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۳۵۵