تفکر در عواقب تصمیمها و عملها | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۵۳ از ۱۶۴)
در ادامه یادداشتهای مدیریت تفکر و در دو شماره گذشته دو گزاره مهم را برای موضوع و آثار تفکر در موضوعات خاص ذکر کردیم:
۱- تفکر در عاقبت گناه، عامل توبه است.
۲- تفکر در نعمتهای خدا عامل حب به خداست.
و اینک گزارهای دیگر برای فکر کردن.
۳ – تفکر در عاقبت کار عامل مصونیت عمل از خطا و گناه است
در زندگی همه ما گاه شرایطی پیش میآید که یک کار را انجام میدهیم و پس از اتمام آن درباره نتایج و آثار و عواقب آن فکر میکنیم و بعضی وقتها هم با پرداخت هزینههای سنگین، متوجه اشتباه خود میشویم. حال اگر همین مسئله در مورد گناهان و عواقب اخروی آن باشد، هیچ راه جبرانی جز توبه کردن و بازگشت از گناه و مسیر خطایی که رفتهایم نمیماند.
فکر مثل آینه شفافی است که خیلی چیزها را نشان میدهد. ما برای فهم عیوب ظاهری خود جلوی آینه میایستیم تا چنانچه عیب و ایرادی وجود دارد رفع کنیم. وقتی از منزل بیرون میرویم یا در یک مجلس مهمانی حضور مییابیم برایمان مهم است که مشکلی نباشد. خدا به ما کمک کند تا در آستانه ورود به ضیافت الهی و حضور در میهمانی خدا هم بتوانیم به مناسبت ایام ماه رجب و شعبان، اندیشه کنیم و جلوی آینههای خلوت و تفکر و توبه بایستیم تا پاکتر و پاکیزهتر در ضیافت پروردگار حضور یابیم. در زندگی روزمره سعی کنیم قبل از انجام یک عمل و یک تصمیم، فکر کنیم و ببینیم آیا این عمل با توجه به وقت و هزینه و نیرویی که مصرف میکنیم فایدهای هم دارد یا نه؟ چه بهایی میپردازیم و چه چیزی عایدمان میشود.
برای این منظور میتوان از تجربیات دیگران نیز استفاده کرد. یکی از کارکردهای مشورت همین است. قرار نیست که همه چیز را خودمان تجربه کنیم. بهتر این است که از تجربیات دیگران استفاده کنیم و جلوتر برویم. اگر بدون مشورت و تفکر گام برداریم در بهترین حالت به جایی میرسیم که دیگران رسیدهاند. البته دیگران با صرف امکانات کمتر و هزینه کمتر به آن رسیدهاند. اگر قرار باشد ما هم به همانجا برسیم (که خیلی وقتها هم نمیرسیم) کار خاصی نکردهایم.
با مشورت کردن و استفاده از تجربیات دیگران میتوان بخشی از مسیر را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر و خسارت کمتر و بهرهوری بیشتر طی کرد. این یعنی فرمول پیشرفت. حال اگر کسی فکر نکند و سؤالات متناسب با تصمیم خود طرح نکند ممکن است مجبور به دوباره کاری شود.
این تمرین بسیار مهم را تا هفته آینده انجام دهید. انشاءالله شاهد تغییرات شگرف خواهید بود. مجموعه تصمیمات کوتاه مدت یا بلند مدتی را که این هفته با آن درگیر هستید یادداشت کنید. به عاقبت همه آنها فکر کنید یعنی سؤالاتی طرح کنید. مثل این سؤالات که این تصمیم چه نتایجی دارد؟ چرا این کار را انجام بدهم؟ چه خطراتی متوجه این تصمیم است؟ دیگرانی که این کار را انجام دادهاند با چه مشکلاتی مواجه شدهاند؟ بهترین روش انجام آن چیست؟ نقاط قوت و ضعف آن کدام است؟ اصولاً اصل این تصمیم درست است یا نه؟ چرا؟ حدود شرعی آن کدام است؟ بر اساس وظیفه انجام میدهم یا فقط علاقه؟ علاقه است یا هوس؟ انگیزۀ اصلی من چیست؟ چگونه این کار را انجام دهم تا کمترین آسیب را داشته باشد؟ آیا خدا راضی است؟ و دهها سؤال از این قبیل.
تصمیم بگیرید، فکر کنید و با تمام قوا برای فرهنگسازی و نهادینه کردن تفکر تلاش کنید.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۱۲ خرداد ۱۳۹۲، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۴۱۹
