طرح سؤال مقدمه همه افکار | سلسله یادداشت‌های نظم فکری (قسمت ۴)

همانطور که در قسمت قبل اشاره کردیم تمام حرکت‌های فکری مبتنی بر سؤال‌های اولیه است. اساساً مسیر حرکت فکری ما که منجر به نگرش‌ها و احساسات و رفتارهای تازه می‌شود بر اساس همین سؤالات مشخص می‌شود.

انواع طرح سؤال برای انواع تفکر | سلسله یادداشت‌های نظم فکری (قسمت ۳)

مهار آتش احساسات با طرح سؤال

حتی برای تغییر وضعیت احساسی لحظه‌ای نیازمند به یک طرح سؤال یا چند سؤال جدی هستیم.
فرض کنید به دلیل خاصی در یک لحظه یک احساس خستگی یا درماندگی یا احساس فرار یا احساس انزوا یا احساس بی‌کفایتی یا احساس خفگی یا احساس ناامیدی یا احساس افسردگی یا احساس غیر مفید بودن یا احساس پوچی یا احساس رنجش یا احساس ذلت دارید(به طور عمدی مثال‌ها همه مربوط به احساسات منفی رایج است)؛ با این احساس‌ها چه می‌کنید؟ چه راه مؤثری وجود دارد که این احساس‌ها مثل آتش به جان شما نیافتد و لحظه‌ها و اندیشه و رفتار شما را از بین نبرد؟

آتش را اگر مهار نکنید یا خطرناک است یا جز سیاه کردن خاصیت دیگری ندارد. باید بنزین و آتش را مهار کرد.
برای مهار کردن بنزین و آتش و برای این که بهترین اقدام را با بنزین و آتش انجام بدهم چه سؤالاتی باید در ذهن خودم طرح کنم؟

مکتوب کنید

لطفا چند دقیقه مطالعه متن را کنار بگذارید و راجع به موضوعی که مطرح شد تعدادی سؤال طرح کنید. حتماً سؤال‌ها را یادداشت کنید. تأکید‌ می‌کنم یادداشت کنید. سؤالی که در ذهن شما شکل بگیرد و مکتوب نشود خاصیت چندانی ندارد. (بنا به دلایل مختلف و مستند)

حرکت با طرح سؤال

سعی کنید در مواجهۀ با هر پدیده و حادثه و رویدادی سؤال طرح کنید. سؤالاتی که بتواند شما را یک قدم جلو ببرد. سؤالاتی که دریچه‌ای را باز کند. سؤالاتی که بخشی از ریشه‌ها و علّت‌ها را شناسایی کند.
برای فکر کردن مؤثرتر لازم است که آنقدر سؤال طرح کنیم تا ارّۀ سؤال ما تیز شود، شیشۀ دوربین سؤال ما تمیز شود و عدسی دوربین ما تنظیم شود.

سؤال مقدمۀ همۀ افکار است و افکار مقدمۀ تمام رفتار‌های ماست.

همین الان چند سؤال طرح کنید که فکر شما را به سمت راه‌حل‌یابی هدایت کند.

به عنوان مثال: چه راه‌هایی برای برون رفت از این مانع وجود دارد؟ اگر خلاق‌تر بودم احتمالاً به چه راه‌حل‌های دیگری برای حل این مسأله فکر‌ می‌کردم؟ کسانی که مسأله‌هایی پیچیده‌تر از این را حل کرده‌اند چه خصوصیات و ویژگی‌هایی داشتند؟ این ویژگی‌ها به چه مقداری در من وجود دارد؟ برای کسب این خصوصیات و ویژگی‌ها چه تغییراتی باید در سیستم ذهنی من ایجاد شود؟ چه توجهات تازه‌ای لازم است؟ با چه آدم‌های جدیدی باید ملاقات داشته باشم؟ چه عادت‌هایی در خودم باید ایجاد کنم؟ کدام عادت‌های غلط را باید ترک کنم؟ چه مقدار به این تغییر باور دارم؟ چه مقدار به این تغییر نیاز دارم؟

همانطور که ملاحظه‌ می‌فرمایید هر یک از این سؤالات که به‌عنوان نمونه مطرح شد دریچه‌ای تازه به روی فکر ما‌ می‌گشاید.

نویسنده: جلیل معماریانی
شنبه، ۲۱ آبان ۱۴۰۱، سایت نظم فکری