تکنیک‌هایی برای تفکر | مجموعه یادداشت‌های مدیریت تفکر (قسمت ۱۴ از ۱۶۴)

در بخش‌های قبلی دربارۀ جایگاه تفکر در زندگی و باورهای مربوط به آن، نکاتی را بیان کردیم. از این قسمت، به ارائۀ تکنیک‌ها و شیوه‌ها و سبک‌های تفکر می‌پردازیم.
برای افزایش بازدهی این شیوه‌ها، پیشنهاد می‌کنیم حتماً استفاده از قلم و دفتر (همان دفترچۀ تفکر) را جدی بگیرید:

تفکر شعاعی یا تفکر تابان (Radiant thinking)

دایره‌ای کوچک در مرکز کاغذ خود رسم کنید، به‌گونه‌ای‌که بتوانید یک کلمه داخل آن بنویسید. یک موضوع ساده یا مهم را که تصمیم دارید راجع‌به آن فکر کنید، در داخل آن دایره بنویسید.
حالا مفاهیم و کلمات و واژه‌هایی را که با نگاه‌کردن به این کلمه از مسیر ذهن شما عبور می‌کند، به‌صورت شعاع‌های خورشید در اطراف این دایره یادداشت کنید. الان شما با یک کلمۀ مرکزی که همان موضوع اصلی است، مواجه هستید و تعدادی مفاهیم مرتبط با آن‌که در اطراف آن در انتهای خطوطی که مثل پرتوهای نور از مرکز جدا می‌شود، نوشته‌اید؛ مثلاً هشت کلمه یا مفهوم مرتبط.
همیشه دربارۀ مفاهیمی که شما در نظر دارید، تعدادی واژه و مفهوم به‌همین‌صورت وجود دارد که نوشتن آن‌ها باعث تبلور و تحریک ذهن می‌شود.

گام بعدی این است که به هریک از کلمات جدید نگاه کنید و حداقل سه مفهوم دیگر و بازهم به‌صورت شعاعی اطراف آن بنویسید. چند دقیقه فکر کنید. نگاه کنید و مفاهیم مربوطه را به شکل واژه‌های کلیدی بنویسید؛ حداقل سه کلمه یا بیشتر برای هرکدام.
حالا شما حداقل ۳۳ کلمه دارید (یکی همان مرکز، ۸ تا لایۀ بعدی و ۲۴ کلمه در لایۀ بعدی). اگر باز هم ادامه دهید و لااقل برای کلمات آخرین لایه، ۲ کلمه بنویسید، ۴۸ کلمۀ دیگر اضافه می‌شود. اکنون ۸۱ کلمه دارید که به‌نوعی با مفهوم اولیه‌ای که انتخاب کرده‌اید ارتباط دارد. البته ممکن است تعدادی از آن‌ها تکراری باشد. این تمرین را حداقل با ده موضوع دیگر تا هفتۀ آینده ادامه دهید.

نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۳ خرداد ۱۳۸۹، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۷۵۷۳