افزایش قدرت تحلیل شبکهای | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۲۲ از ۱۶۴)
هفتههای گذشته، برای افزایش قدرت تحلیل شبکهای و نگاه سیستمی به موضوعات، نکاتی را بهعنوان توضیح در این گام تقدیم کردیم. ضمن یادآوری، ادامۀ مراحل را تقدیم میکنیم:
۱. موضوع مدنظر را از دیدگاههای مختلف تعریف کنید و سپس به مقایسۀ تفاوتها بپردازید.
۲. عناصر اصلی تأثیرگذار در آن موضوع را شناسایی کنید
عناصر درونی و عناصر بیرونی. برای نمونه، اگر میخواهید با نگاه سیستمی راجعبه موضوعی مثل «جوان» فکر کنید، ابتدا او را از زاویههای مختلف ببینید. تعریفهای مختلف را باهم مقایسه کنید. او را از منظر روانشناس، پدر یا مادر، هنرمند و… نگاه کنید و به مبنای تفاوتها و تفاوت بناها دقت کنید.
بهتر است این تعریفها را بهصورت شبکهای و شعاعی یادداشت کرده و همزمان به آنها نگاه کنید. همانطور که قبلاً هم گفتیم، تفکر واگرا و خلاق، در این نوع فعالیت، تقویت میشود. پس از بررسی دیدگاهها، عوامل تأثیرگذار در جوان را بررسی کنید. همچنین عناصری را شناسایی کنید که بهعنوان اجزای تشکیلدهنده و مؤلفههای سازندۀ آن مطرح است. مثلاً نیازهای جوان، خواستهها، ضعفها، قوتها، انگیزهها و محرکها، تعلقها و توقعها، اهداف و آرمانها، موانع، آفات، امکانات و استعدادها، تهدیدها و فرصتها، دغدغهها، لذتها و رنجها، الگوها، ذهنیتها و… . این عوامل و مشابه آن را نیز بهصورت شعاعی و شبکهای بنویسید.
حالا نوبت آن میرسد که عوامل تأثیرگذار بر هریک از این مؤلفهها را شناسایی کنید. مثلاً راههای شناسایی نیازهای جوان درک سطح نیازها، تفاوت نیازها و خواستهها، سطوح مختلف تأمین نیازها، اولویت تأمین نیازها، تبدیل نیازها یا مثلاً توقعهای جوان، ریشههای توقعات او، تعلقهای او، دلایل افزایش تعلق، راههای مدیریت توقعها و تعلقها.
همانطورکه مشاهده میکنید، هریک از این اجزا دارای ویژگیها و عوامل درونی مختلفی هستند که اگر در شبکه رسم شوند، دریک نگاه، بهخوبی دیده میشوند و میتوان در برنامهریزیها و تحلیلها از آن استفاده کرد.
به خاطر داشته باشید در نگاه سیستمی، هریک از این اجزای داخلی ممکن است نقشی مهم ایفا کنند که در بسیاری از اوقات، بهدلیل نبود این نگاه و حاکمیت نگاه خطی بر اندیشهها، این عوامل نادیده گرفته شده، باعث اتلاف وقت و انرژی میشود.
انشاءالله در جلسههای آینده بحث را ادامه میدهیم.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۱۸ مرداد ۱۳۸۹، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۷۶۱۹
