تفکر کاربردی برای برنامهریزی راهبردی | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۵۲ از ۱۶۴)
در ادامۀ مباحث گذشته، در این شماره به یکی از کاربردهای تفکر برای ایجاد تغییر در شیوۀ عمل و رفتار فردی و سازمانی اشاره میکنیم. معمولاً خیلی وقتها تصمیم میگیریم در زندگی خودمان تغییری ایجاد کنیم؛ اما شاید روش مناسبی را برای این تصمیم انتخاب نکنیم. یعنی وقت و انرژی و نیرو و فکر خود را بهدرستی توزیع نمیکنیم.
برای اینکه در این برنامهریزی موفقتر عمل کنیم، هفت سؤال مهم را مطرح میکنیم که در این هفته و دو شمارۀ آینده به آن میپردازیم.
۱. برنامههای درست و کارهای درست کدام است؟
در مسیر انجام کارهایم، برنامههای درست و کارهای درست کدام است؟ چگونه تشخیص دهم کارهای درست کدام است؟ مثلاً وقتی میخواهم رفتارم را در ارتباط با پدر و مادر یا خانواده یا اجتماع یا محیط کار تغییر دهم، چهچیزی را باید تغییر دهم؟ نگاهم را؟ فکرم را؟ توقعم را؟ برداشتها و ذهنیتهایم را؟ ژست و قیافهام را؟ یا وقتی تصمیم دارم وضعیت مالی خودم را تغییر دهم، کارها و رفتارها و تصمیمهای جزئی که منجر به نتیجۀ مطلوب میشود، کدام است؟
همیشه سعی کنید برای هر تصمیمگیری و هر تغییر، فهرستی از نکاتی که منجر به تحقق آن تصمیم میشود، تهیه کنید. بهعبارت دیگر، کافی نیست که تصمیم بگیریم غذای خوشمزه درست کنیم. باید بدانیم چه کارهایی و استفاده از چه ادویهها و لوازمی باعث خوشمزهشدن غذا میشود. تازمانیکه فهرستی از تصمیمات جزئی مربوط به تصمیم خود تهیه نکنیم، نمیتوانیم به مقصد خود برسیم. اگر تصمیم دارید تغییری ایجاد کنید، اجزای تصمیم را خوب بشناسید.
حالا خوب فکر کنید: اگر با این بینش حرکت کنیم، نیاز به مطالعه و آموختن را بیشتر حس میکنیم. همین تکنیک میتواند برای افزایش علاقه به مطالعه نیز مفید باشد. اگر میخواهیم به مطالعه علاقهمند شویم، باید نیازها و هدفهایمان را بهخوبی بشناسیم. به انجامدادن کارهای درست، «اثربخشی» میگویند. وقتی کارهای درست را انجام دهیم، برنامهریزی و اقدام ما اثربخشتر خواهد بود. تا هفتۀ آینده، حداقل سه تصمیم ساده اما مهم بگیرید و تصمیمات اثربخش دربارۀ آن را مشخص کنید. برای این کار حتماً مشورت و مطالعه لازم است.
۲. چگونه این تصمیمات را بهدرستی اجرا کنیم؟
پس از مشخصکردن کارهای درست، باید سعی کنیم که آنها را درست انجام دهیم. بعضیوقتها کار درست را تشخیص میدهیم، اما ممکن است آن را درست انجام ندهیم. به انجامدادن درست کارهای درست، «کارایی» میگویند. ممکن است تصمیمات اثربخش بگیریم، اما کارایی ما خوب نباشد. متوجه میشویم که فلان ادویه برای خوشمزهکردن غذا خوب است، اما شیوۀ استفاده از آن را شاید ندانیم. بازهم به جواب مدنظر نمیرسیم. اثربخشی و کارایی دو عامل مهم در برنامهریزی و نظارت بر کارهاست.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۱۵ اسفند ۱۳۸۹، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۷۷۸۸
