موضوعات اساسی در تفکر | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۳۷ از ۱۶۴)
در ادامه مباحث تفکر در این شماره به نکاتی عملی برای تقویت قدرت فکر اشاره میکنیم:
برای بهتر فکرکردن درباره یک موضوع یا یک مسئله لازم است نگاهها و نگرش نسبت به آن موضوع کاملاً مشخص و معین شود. سؤال اصلی این است که کدام محورهای زندگی است که اگر به آنها فکر کنیم و تکلیفمان را با آنها روشن کنیم باعث حل شدن بسیاری از مسئلههای دیگر میشود. به عبارت دیگر نگرشهایمان را نسبت به کدامیک از موضوعات باید مشخص کنیم؟
فرض کنید شما درباره انسان یک تعریفی دارید. مثلاً انسان یک موجودی است که از ذهن و جسم و روان تشکیل شده است. باید تغذیه جسمی و ذهنی و روانی او را فراهم کنید. با این تعریف اگر بخواهیم در مورد انسان فکر کنیم مسیر فکرمان عوض میشود. اگر احساس، وجدان، عاطفه، هیجان، اراده، تعقل، هوش، خلاقیت و شتابزدگی و قدرت تصمیمگیری و حرص و ابعاد مختلف انسان را، به صورت اجزای فعال وجود او در نظر بگیریم و بخواهیم برای تمام اینها فکر کنیم باید جور دیگری فکر کنیم.
به عنوان یک تمرین ساده اما مهم پیشنهاد میکنم درباره خودتان چند دقیقه فکر کنید. فهرستی از خصوصیات خودتان تهیه کنید. اگر قرار باشد در مورد خودتان ارزشگذاری کنید به چه چیزهایی توجه میکنید؟ مثل اینکه وقتی قرار است برای خودروی خودتان قیمت گذاری کنید به خصوصیات خاصی توجه میکنید مانند: اتاق، موتور، جلوبندی، رنگ، امکانات، مصرف بنزین و…یا وقتی قرار باشد یک خانه یا زمین را نرخگذاری کنیم به چه نکاتی توجه میکنیم. این مسئله را درباره یک انسان چگونه حل میکنید؟ ارزش شما چقدر است؟ چرا؟
فهرستی از خصوصیاتتان را تهیه کنید که به ارزشمندی شما کمک میکند. میزان سلامت و کیفیت اعضا و جوارح شما چگونه است؟ چقدر سالم ماندهاند؟ آیا صدمه ندیدهاند؟ آیا خانه قلبتان تمیز و پاکیزه است؟ چشم و گوش و زبان و دست و فکر و عقل و قلب شما دستخوش چه تغییراتی قرار گرفته است؟
همانطور که ملاحظه میفرمایید اگر بخواهیم در مورد انسان فکر کنیم زاویه دیدمان در این فکرکردن بسیار مؤثر است.
ما هم چند موضوع مطرح میکنیم: نقاط قوت، نقاط ضعف، تعلقها و وابستگیها، محبتها، دلایل دوست داشتنها، رنجها و دلایل آن، لذتها و عوامل آن، آرزوها و آرمانها، هدفها، نیازها، خواستهها، موانع، هوسها، انگیزهها، عوامل لغزشها، محرکها، امکانات، نعمتها، فرصتهای مختلف در زندگی، وضعیت فکری، باورها و عقیدهها، ارزشها، احساسها و….
امام رضا (علیهالسلام) میفرمایند: اندیشیدن در وظایف از بزرگترین عبادات است.
تا هفته آینده درباره این فهرست خصوصیات خودتان فکر و فهرستی دیگر نیز تهیه کنید.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۴ آذر ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۳۱۵
