ضرورت فرهنگسازی در عرصه فکر | مجموعه یادداشتهای مدیریت تفکر (قسمت ۱۴۴ از ۱۶۴)
سلام و باز هم درباره تفکر گفتوگو میکنیم. همان چیزی که هیچ عبادتی مثل آن نیست.
رهبر انقلاب درباره تدوین الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی چهار عرصه را مطرح کردند: عرصه علم، عرصه فکر، عرصه معنویت و عرصه زندگی.
صاحبنظران و نخبگان باید این چهار عرصه را تبیین کنند و مهمترین این عرصهها را عرصه فکر اعلام کردهاند. به نظر نگارنده که بیش از دو دهه در این باره مطالعه و تحقیق داشتهام ما در این باره هنوز کارهای انجام نشده زیادی داریم.
گفتمان تفکر در محاورهها و تصمیمگیریها و حوزههای آموزشی، تربیتی و فرهنگی هنوز به عنوان یک امر سنگین و شاید دردآور و غیرجذاب و خارج از اولویت تلقی میشود. به آدمهای متفکر و ترویجکنندگان آن بهای چندان داده نمیشود و در جامعه از ارزش بالایی برخوردار نیستند و شاید بعضی از آنها پس از مدتی به انزوا کشیده شوند. این مسئله به عنوان یک تهدید تلقی میشود و اگر از زاویه دیگری به آن نگریسته شود حتماً به عنوان یک فرصت مطرح خواهد بود، میدان دادن به جوانهایی که خوب فکر میکنند، خلاقیت دارند، جرأتورزی آنها در عرصه فکر بسیار بالاست، پخش برنامههای تلویزیونی و رسانهای برای معرفی آنها به جامعه و ایجاد زمینههای تشویقی برای دانشآموزان و دانشجویان و ارج نهادن به این طیف از جوانها میتواند انگیزهساز باشد.
در خانوادهها کتابخانههای کوچکی ایجاد شود که در جلسات مختلفی که به عنوان روضههای خانوادگی و ختم انعام و نشستهای مختلف شادی یا صندوق قرضالحسنه و … تشکیل میشود، یک یا چند کتاب سودمند معرفی شود و فرهنگ مطالعه، تحقیق، نقد عالمانه، اندیشهورزی، مباحثه و مذاکره از خانوادهها شروع شود. بعضی وقتها خوب است که در کنار صحبتهای تکراری درباره گرانیها، مشکلات و معضلات که اغلب هم بیپاسخ و بیتصمیم میماند و ناامیدکننده است، بزرگترها و تحصیلکردهها و با تجربهها امیدآفرینی کنند و بحثهایی را مطرح کنند که ذهن آدمها درگیر و جریان فکری ایجاد شود.
برای این منظور بهتر است سؤالات جدی و هدفمند طرح شود و کتابها و سایتها و محصولات فرهنگی خوب معرفی شود و در همین جلسات به عنوان هدیه به جوانها داده شود. بعضی از آداب و رسومی که به غلط روز به روز به جای عمیق شدن فقط حاشیههای آن اضافه میشود توسط عدهای که اعتقاد دارند و به باور رسیدهاند عوض شود.
تا زمانی که ما همه دست به دست هم ندهیم فرهنگسازی نمیشود. به امید مسئولان نشستن دردی را دوا نمیکند. جامعهای که در آن مطالعه و تفکر کمرنگ و هیجانهای کاذب جایگزین آن شود آسیبپذیرتر خواهد بود. در آستانه سال جدید سری به کتابخانه شخصی خود بزنید و ببینید کدامیک از کتابهایتان به درد کدامیک از اعضای فامیلتان میخورد.
همین امروز تصمیم بگیرید انشاءالله در فرصت دید و بازدید عید نوروز با نیت صله رحم و با بر زبان آوردن بسمالله و انگیزهای قوی و ایمانی محکم آنها را امانت بدهید تا مطالعه شود.
نویسنده: جلیل معماریانی
یکشنبه، ۲۰ اسفند ۱۳۹۱، روزنامه خراسان شمارۀ ۱۸۳۶۱
